Je kunt het bijna niet gemist hebben: er is gedoe over Box 3!
De Tweede Kamer heeft een voorstel goedgekeurd waarbij belasting wordt geheven over het werkelijk rendement op je vermogen – op basis van de jaarlijkse vermogensaanwas van je vermogen. Dit kan er toe leiden dat je belasting moet betalen over rendement wat je nog niet gerealiseerd hebt (ik geef verderop een voorbeeld om dit toe te lichten). Zelfs Elon Musk bemoeide zich er mee. Iemand postte op X: I’m honestly trilled that someone was retarded enough to actually try this. Gonna be entertaining.Waarop Elon Musk reageerde met een 😂. Ondertussen geeft de minister van financiën, Eelco Heinen, aan het voorstel opnieuw onder de loep te willen nemen, maar de vraag is wel of dat zal leiden tot een wezenlijke aanpassing, of enkel tot wat kleine wijzigingen.
In dit artikel neem ik je mee in dit, voor alle Nederlanders, wezenlijke onderwerp.
Hoe zit het ook al weer met die boxen?
De Nederlandse inkomstenbelasting wordt geheven in 3 boxen: Box 1, Box 2 en Box 3. Er zijn 3 boxen zodat de fiscus de regels en tarieven kan aanpassen aan het soort inkomen.
In Box 1 valt het inkomen uit werk en woning. Dat is dus je salaris als je DGA (of werknemer) bent, maar ook de winst als je zzp’er met een eenmanszaak of VOF bent. Dit inkomen wordt na aftrek van diverse aftrekposten belast in 3 schijven. Over het laagste deel (tot ongeveer
€ 39.000) betaal je ruim 35% belasting, over het middelste deel (tot ongeveer € 78.000) ruim 37% en over het hoogste deel 49,5%.
In Box 2 valt het inkomen uit ‘aanmerkelijk belang’. Dat is het inkomen wat je ontvangt als je minimaal 5% aandelen in een bedrijf hebt. Heb je een BV en ontvang je dividend uit de BV? Dan valt dat inkomen in Box 2. Over de eerste ruim € 68.000 betaal je 24,5% belasting en over het hogere betaal je 31% belasting.
In Box 3 valt je privévermogen. Je spaargeld, beleggingen en je 2e woning. Op dit moment betaal je belasting op basis van een fictief rendement. De belastingdienst gaat er vanuit dat je een bepaalt rendement maakt op je vermogen, en je betaalt 36% belasting over dat rendement.
Voor 2026 rekent de belastingdienst met deze rendementen:
– Banktegoeden: 1,28 % fictief rendement
– Beleggingen en andere bezittingen: 6 % fictief rendement.
– Schulden: 2,70 % fictief rendement.
Je betaalt overigens alleen belasting over vermogen boven het heffingsvrije vermogen (€ 59.357 voor een alleenstaande, € 118.714 voor fiscale partners).
Wat is er aan de hand met Box 3?
Over de belastingheffing in Box 3 bestaat al jaren gedoe. Er wordt al jaren belasting geheven op een ‘fictief’ rendement. Dat betekent dat de belastingdienst bepaalde hoeveel rendement jij maakt op je vermogen, los van de vraag of je dat rendement daadwerkelijk maakt. Tot 2016 was dat niet zo’n probleem. De spaarrente was toen nog hoog en ‘we’ vonden de vermogensbelasting dus wel redelijk. Het fictief rendement bedroeg 4% en het belastingpercentage was 30%. Je betaalde effectief dus 1,2% belasting over je vermogen (het deel boven de belastingvrije voet).
In 2017 werd het wel een probleem. De spaarrente was extreem laag, soms zelfs 0%. Veel mensen maakten helemaal geen rendement op hun vermogen, maar moesten wel belasting betalen over het rendement waarvan de fiscus vond dat je het wel had gemaakt.
In 2021 haalde de Hoge Raad een streep door dat rekenen met fictieve rendementen omdat: ‘het heffen van belasting over inkomen wat iemand niet genoten heeft een schending van het eigendomsrecht is.’ De Nederlandse overheid moest het stelsel aanpassen. We kregen een overbruggingsstelsel waarin gerekend wordt met 3 tarieven: een hoog tarief over beleggingen, een laag tarief over spaargelden en een tarief over schulden. Gek genoeg zijn dit nog steeds fictieve rendementen, omdat de overheid nog steeds bepaalt hoeveel rendement we maken over ons vermogen. En de Hoge Raad heeft dus bepaalt dat dit niet mag. Maar ja…
Al met al moet er een nieuw systeem komen. Een systeem waarbij het werkelijk rendement, in plaats van het fictief rendement, wordt belast. De grote vraag is: hoe ga je dat praktisch vormgeven?
Het voorstel wat de Tweede Kamer in februari 2026 deed, heet de Wet werkelijk rendement. Het plan is om het nieuwe stelsel in 2028 in te voeren.
Er wordt in dit nieuwe stelsel gewerkt met liquide beleggingen (zoals aandelen) en illiquide beleggingen (zoals vastgoed). Op illiquide beleggingen zou je vermogenswinstbelasting betalen (belasting op de winst die je daadwerkelijk maakt) en nu komt het: op illiquide beleggingen vermogensaanwasbelasting. Belasting op winst wat je op papier maakt, zonder dat deze winst zichtbaar is in je portemonnee.
Een hypothetisch voorbeeld:
Stel je belegt in Box 3 in aandelen. Je hebt aandelen gekocht voor
€ 20.000 euro. Deze staan een jaar later (zeg: 1 januari 2029)
op € 30.000 euro. Je zou dan belasting betalen over die € 10.000 rendement. Stel dat het percentage 36% blijft, dan is € 3.600 belasting. Worst case scenario moet je een (flink) deel van je aandelen verkopen, om de belasting te kunnen voldoen!
Maar dat is nog niet het ergste. Want, stel dat je in juli 2029 aangifte doet, en in augustus 2029 de belasting moet betalen. Je moet dan in augustus dus een deel van je aandelen verkopen. Maar de aandelenmarkt is volatiel, dus je aandeel staat niet meer op € 30.000, maar op € 19.000. Dan moet je met verlies aandelen verkopen, over een rendement wat je op papier, heel eventjes had, maar nu al lang niet meer. Kun je het nog volgen?
En dan is er nog een bijkomend kritiekpunt: Het hele idee van beleggen in aandelen is dat je ze laat staan, dat je rendement maakt over rendement. Dat je gebruik maakt van het 8e wereldwonder! Zodra je tussentijds aandelen moet verkopen om de belasting te kunnen betalen, gaat de hele kracht van beleggen verloren. Met een beggingshorizon van tientallen jaren kan dat wel tot een halvering van je rendement leiden, rekent een analist op BNR businessradio voor. Niet zo gek dat zelfs Elon Musk dit crazy vindt…
Al met al geeft de minister aan het plan toch te willen aanpassen…
Wat betekent dit praktisch voor jou?
Heb je veel beleggingen (aandelen, ETF’s, crypto) in privé? Allereerst: of je dit nu een leuk onderwerp vindt of niet… hou het in de gaten. Het gaat over veel geld (als je privé vermogen hebt).
Daarnaast: voor ondernemers met een BV kan de Holding mogelijk relevanter worden. Vermogen binnen de BV valt niet in Box 3 maar in Box 2. En in Box 2 gelden andere regels!
Je kunt je vermogen in je BV (Holding of Beleggings BV) ook beleggen. Voor ondernemers met een BV kan het interessant zijn om in hun BV vermogen op te bouwen, omdat vermogen binnen de BV anders wordt belast dan privévermogen. Afhankelijk van je situatie kan dat fiscaal gunstiger uitpakken dan beleggen in privé.
Is dit onderwerp relevant voor jou?
Kijk dan eens of het programma Route naar Rijkdom wat voor je is! We hebben daar fiscale expertise in huis, die alles weet van Box 1, Box 2 en Box 3 en je meeneemt in de actuele ontwikkelingen!